Америкийн Нэгдсэн Улсын эдийн засгийн алуурчин нууц ажилтан байсан John Perkins-ийн ном нь багагүй шуугиан тарьж байсан. Энэ Монголд хэрхэн хэрэгжиж буй талаар та доорх киноноос үзээрэй.

Хангайн уулсын цаагуур наран гудайж
Халсан газар жиндүү салхинд бээрэхэд
Түүдэг галыг тойрон дуулалдах
Түрүүхэн танилцсан залуусын халуун инээд
Урдаас төөнөх галын илчийг давж
Урд уулсын шувуудын нойрыг хулжаана
Хацар бүлээцүүлэх түүдэг галнаас илүүтэй
Хажууд суух залуугаас халуу дүүгэх нь хачин

                       2010

Миний нэг найз гэрт нь сууж байтал надаа нэг сонин болгож хятадын нэгэн шоунд монгол хүүхэд дуулсаныг үз дээ гэлээ тэг нь  тэр мэдээлэл нь Өвөрмонголын Хөлөнбуйр аймгийн Удмаа гэдэг 12 настай хүү бүх Хятадыг байлдан дагуулж байна гэсэн мэдээлэл байлаа . Тэрхүү мэдээлэлд хамгийн их автаж, уярч, уйлж, дэмжиж байгаа нь Монголчууд тэр дундаа бүсгүйчүүд Харин миний хувд анх үүнийг үзээд  сэтгэл хөдөлсөнгүй харин ч бүүр эгдүүцэл зэвүү зэрэг хүрчихлээ.



Анхнаасаа бидний сэтгэл зүйгээр тоголсон жүжиг байлаа. Тэр хэлж байгаа үг гаргаж байгаа утга санаа нь орчуулгаас нь хархад л цаанаасаа бэлтгэж хэлүүлс...

Салаа гэзэгтэй насны минь замд
Саатаж надад дурлачхаад улайсан
Нямбайлж бичсэн захидлынхаа хариуд
Намайг хайрлах эрх авалгүй буцсан
Нутаг нутгийн хонгорхон хөвгүүдийн
Нууцхан гомдол тайлагдсан байгаасай
Надаас илүү хайрлах ханиа олохдоо
Надад бас баярлах болоосой

/Тэмдэглэлийн дэвтрээсээ 1998 /

Зө нэг иймэрхүү юм хийгээд сууж байна хуучиний хэдэн барилгыг иймэрхүү болгох санаатай байгаан сансар, 16-гээд энд тэнд нэг байдаг даа 
 

Энд амьд байгалийн үзмэр" гэсэн
Эрээн бичиг гэрлийн чимэглэлээр солигдож
Эргэн тойрон харуул хамгаалалт өндөр
Элдэв хяналтын төхөөрөмж хаа сайгүй
Эгц дээш асар зайд шилэн бүрхэвчтэй
Ээрүүл шиг хэлбэртэй ордоны өмнө
Эгнэж зогсож дугаарлагсдын урт цувааны
Эхлэл төгсгөлийн дунд хавьд би
Элэг хавьцаа хүнд зовиурлахыг тэвчин
Энгэртээ урилгаа тас тэврэн алхаж явна
Эхний хаалгаар оронгуут л
Цээж саруулсах нь илт
Эрчээрээ ухасхийтэл хянагч авхай
Энгийн үү? зэрэглэлийнх үү? гэж
Эрдүү хоолойгоор шүүгч шиг тасхийлээ
Энэ байна гээд урилгаа харуулбал
Ийшээ морилно уу гээд инээмсэглэлээ
Урдаас тоссон ялдам бүсгүй
Урьд нь кин...

Манай мэдээллийн хэрэгслэлээр Өвөр Монголд өрнөж байгаа үймээн самууны талаар бараг мэдээлэхгүй байна. Нөгөө Монголын эрх чөлөө, чөлөөт хэвлэл хаана байна? Ардын баатар Бат-үүлээс алдарт нийтлэгч Баабар хүртэлх сэхээтнүүд хаана явна? Газрын гаваар орсон мэт ганц ч үг тэд дуугарахүй байгаад гайхаж байна. Сэтгүүлчид мэдээлэх хүсэлгүйдээ биш цаанаас нь мэдээлүүлэх хүсэлгүй байгаад хэргийн нууц оршино хэмээн би хардаж байна. Арчаагүй энэ айдас хүйдэс нь урд хилээ хаалгавал улаан хоолой давах юмгүй болно гэдэгт байгаа болов уу даа. Хятадууд хохь чинь шүү ходоодтой чинь тооцоо хийнэ шүү гээд манай...

Өнөөдөр миний хувьд маш их зав өөртөө гаргаад блогийн хэдэн найзынхаа сонин хачиныг мэнд усыг асууж сурах гэж тухлан сууж байна.
Ингээд нөхдүүдийн блогоор зочлон хаалга үүдээр нь шагайж шинэ юу байна, хэн юу гэсэн байна, уйлсан, дуулсан, уйтгарласан, дурссан, баярласан, шинэ мэдээлэл болгоныг шүүн үзэхээр хажуудаа хүйтэн жүүс тавин хэн бугайн өргөө цагаан блог руу эхэлж ороё доо.
эхлээд найзуудын дарааллаар Анахайн гэрт орох гэтэл энэ хүн блогоо нээгээгүй хэвээрээ байх юм. За юутай ч анахайд мэнд хүргэе. Дараа нь Төрболдын гэрээр шагайтал аль 4 сарын 18 нд шалгалт юу юм бэ гэсэн бичлэгээ бухим...

Би цэцэг шиг дэлгэрэхсэн
Би бороо шиг асгарахсан
Би тэнгэр шиг цэлмэхсэн
Би салхи шиг чөлөөлөгдөхсөн

Би цэцэг шиг дэлгэрсэн
Би бороо шиг асгарсан 
Би тэнгэр шиг цэлмэсэн
Би салхи шиг чөлөөлөгдсөн 

Би цэцэг шиг хагдрана
Би бороо шиг амсхийнэ
Би тэнгэр шиг хувисна 
Би салхи шиг гэгэлзэнэ 

Би дэлхий шиг 
Дэлхий над шиг 
Бие биенээ тээсээр 


* * * * * * *
2011-06
...