Таталбар зураг гэдэг нь амьд хүн, загваруудын дүр төрх, гол утга санааг илэрхийлж хурдан, товчхон дүрсэлсэн уран зураглал юм.

Тухайн зурж буй амьд загварууд /хүн/ нь удаан хугацаанд хөдөлгөөнгүй байж чадахгүй учраас энэ зургийг маш богинохон хугацаанд ердөө 1-2 минутанд зурдаг.

Зургийг нэгд нэгэнгүй детальчлан хэсэгчилж зурах цаг байдаггүй, хурдан бөгөөд ерөнхий гэсэн зарчмаар таталбар зураг зурагддаг учраас зураачдад зурж буй зүйлийнхээ гол чухал хэсгүүдийг олж зурж сурахад тусалдаг төдийгүй, ингэснээрээ зураачийн нүдний ур, гарын ур, ухааны урыг хөгжүүлэх үндсэн нөхцөл болдог.

Таталбар нь өнгө...

  

Зурж дүслэхээр зориуд зохион байгуулж өрсөн юмсыг натюрморт гэнэ.

Натюрморт бол амьгүй байгаль юм. Мөн дүрслэх урлагийн онол аргазүйд суралцах "Цагаан толгой" юм.

Натюрморт зурах гэдэг нь хэсэг юмсыг бодит байдлаас харж зурахыг хэлнэ.

Оросын нэрт зураач Оненин хэлэхдээ: "Онолгүй практик бол сохортой адил" гэж хэлсэн байдаг.

  

Юмсын хэсгүүдийг ерөнхий хэмжээнд нь буюу нэг юмыг нөгөөд нь харьцуулан жишиж үзэхийг харьцаа гэнэ.

Тухайн хэмжих зүйлийн аль бага байгаагаас нь эхэлж жишинэ.

  

Гартан зураг гэдэг нь цагаан дэвсгэр дээр хараар зурсан зургийг хэлнэ.

 

Мартан зураг гэдэг нь улаан дэвсгэр дээр уран зураасаар дүрсэлсэн зургийг хэлнэ.

Нагтан зураг гэдэг нь хар дэсгэр нарийн зураасаар зурсан зургийг хэлнэ.

Нагтан зургийг дараах аргаар зурж болно.

1. Дэвсгэрийг сонгохдоо хар өнгийн цаас юмуу, эсвэл цаасыг хар бэхээр жигд будаж бэлтгэнэ. 

Будахдаа хавтгай өргөн бийр хэрэглэнэ.

2. Зургаа урьдчилж нимгэн цаасан дээр энгийн дүрсээр гаргана.

3. Дүрсээ нариийвчлан зурна.

4. Хар цаасан дээрээ зургаа буулгаж, зурааслан зурна.

 ...

  

Аливаа зүйлс гэрэл сүүдэртэй байдаг.

Гэрэл сүүдрийн дундаас хагас сүүдэр үүснэ.

Биетээс бусад зүйл дээр туссан сүүдрийг унасан сүүдэр гэнэ.

Бусад зүйлээс биет ойж туссан гэрлийг ойсон гэрэл гэнэ.

Биет дээр байгаа хамгийн тод гэрлийг гялаан гэнэ.

  

1. Бөөрөнхий2. Бортого - Цилиндр3. Шоо - Куб4. Призм5. Шовхоолж - Конус6. Суварга - Пирамид 

  

Биет зүйлсийн байгуулалтыг хийхдээ тухайн биетийн харагдахгүй байгаа хэсгийг харагдаж буй мэтээр дүрсэлдэг.

Геометрийн биетүүдийн болон эд юмсын бүтэц тогтлоцоог байгуулалтын аргаар дүрслэх, эд юмсын дотоод мөн чанар нүдэнд харагдахгүй байгаа бүтэц хэлбэрийг олж харах, ойлгох нь чухал.

Ертөнц, байгаль, юмсын хэлбэр дан энгийн дүрс болон олон дүрсийн нэгдлээс бүрддэг.

...